श्रीमद् भगवद्गीतेतील श्लोकानुसार अक्षय तृतीयेचा आध्यात्मिक अर्थ
श्रीमद् भगवद्गीतेतील श्लोकानुसार अक्षय तृतीयेचा आध्यात्मिक अर्थ
वर्षा मदनकर, चंद्रपूर.
अक्षय तृतीया हा एक प्रमुख हिंदू सण आहे, जो वैशाख महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या तिसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो. हिंदू संस्कृतीत अक्षय तृतीयेच्या सणाला मोठे महत्त्व आहे आणि तो देशभरात मोठ्या उत्साहाने आणि थाटामाटाने साजरा केला जातो. हा सण विशेषतः भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांच्या पूजेसाठी महत्त्वाचा आहे.
अक्षय तृतीयेचा दिवस अनेक प्रकारे विशेष मानला जातो:
नवीन काम सुरू करण्यासाठी शुभ वेळ: नवीन व्यवसाय सुरू करणे, नवीन घरात जाणे किंवा लग्न करणे यांसारखी नवीन कामे सुरू करण्यासाठी हा दिवस शुभ मानला जातो.
दान आणि सत्कर्म - अक्षय तृतीयेच्या दिवशी दान आणि सत्कर्मांना विशेष महत्त्व आहे. लोक गरिबांना दान करतात आणि पुण्य मिळवण्यासाठी विविध कार्ये करतात.
भगवान विष्णू आणि लक्ष्मीची उपासना - घरात सुख, समृद्धी आणि धन आणण्यासाठी या दिवशी भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते.
विष्णू आणि लक्ष्मी म्हणजेच लक्ष्मीनारायण, ज्यांनी सत्ययुगात राज्य केले, जेव्हा संपूर्ण वसुध एक कुटुंब होते. या आधारावर, एक राज्य, एक राजा, एक भाषा, एक कुळ, एक देश, एक कौटुंबिक अखंडता होती. सत्ययुग, त्रेतायुग, लक्ष्मीनारायणाचे राज्य अडीच हजार वर्षे आनंदाचे जग होते. द्वापरयुगापासून, माया रावणाचे राज्य अडीच हजार वर्षे चालले, जे दुःखाचे जग होते.
श्रीमद् भगवत गीतेतील श्लोकानुसार, जे अक्षय आहे म्हणजेच जे क्षय पावत नाही, त्या आत्म्यांच्या स्मरणार्थ अक्षय तृतीया साजरी केली जाते.
अक्षय म्हणजे अध्याय ४/६
अजोपि सन्नव्यात्मा भूतानामिश्वरूपि सन्
प्रकृती स्वामाधिष्ठाय संभवम्यात्ममय्य।
अर्थ - अक्षय म्हणजे असा आत्मा ज्याची शक्ती कधीही क्षीण होत नाही, मी परमपिता शिव आहे, जो अजन्मा, गर्भार, अनाहारी, शरीरात कधीही क्षय न होणारे अचूक वीर्य आहे, जे गर्भात भेदले जाण्यास सक्षम आहे आणि गर्भातून जन्म न घेताही, मी शिवज्योतीचे निराकार बिंदूरूप आहे, जो नेहमी देहभानविरहित असतो आणि जीवांचा सर्वोत्तम व अहिंसक शासक आहे, तरीही मी माझ्या अर्जुन आदम, जो शाश्वत आहे, या भौतिक रूपात आहे. इंद्रियांच्या स्वभावावर विजय मिळवून, मी सर्वात प्रबळ आत्मशक्तीसह जन्मलो आहे.
२/१७ - अविनाशी तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम्।
विनाशमव्ययस्य न कश्चित्कर्तुमरहति।
अर्थ
जाणून घ्या की महादेव, जे मानवतेचे बीज सुष्ठी वृक्ष आहेत, ज्यांच्याद्वारे हे संपूर्ण सुष्ठी वृक्ष पसरले आहे. या संपूर्ण जगात ते व्यापलेले आहेत, त्यांना अविनाशी म्हणून जाणा. या अविनाशी वस्तूला कोणीही नष्ट करू शकत नाही.
भगवान अर्जुनाला सांगतात की, या संपूर्ण विश्वात व्यापलेला आत्मा कधीही नष्ट होत नाही. हा आत्मा अविनाशी आहे, म्हणजेच त्याचा क्षय होत नाही. कोणीही त्याला मारू किंवा नष्ट करू शकत नाही. हा श्लोक आत्म्याच्या अमरत्वाचे तत्त्व स्पष्ट करतो. शरीर नाशवंत आहे, परंतु आत्मा अविनाशी आहे.
बुद्धीचे पात्र नेहमी ज्ञानाने भरलेले असते, कधीही रिकामे नसते, कधीही अक्षय नसते.
ईशावास्य उपनिषदातील प्रसिद्ध शांती पाठ -
ॐ पूर्णमदः पूर्णमुदाः पूर्णः पूर्णमुदच्यते।
पूर्णस्य पूर्णमाः पूर्णमाः पूर्णमाः पूर्णमुदाः शषिः
ॐ शांतिः शांतिः
तो परमेश्वर परिपूर्ण आहे आणि हे जगही परिपूर्ण आहे. परिपूर्णातूनच परिपूर्णाचा जन्म होतो. जरी परिपूर्णाला परिपूर्णातून काढून टाकले, तरी परिपूर्णच राहते. परमेश्वर परिपूर्ण आहे आणि त्याने निर्माण केलेले हे जगही स्वतःमध्येच परिपूर्ण आहे. जरी परिपूर्णाला परिपूर्णातून काढून टाकले, तरी परिपूर्णच राहते. हा श्लोक ब्रह्माच्या अनंततेचे आणि परिपूर्णतेचे वर्णन करतो.
आत्मा अमर आणि अविनाशी आहे.
दीपक देशपांडे,✍️मुख्य संपादक
9403285344
✍️Ddbatmi-m2M✍️

Comments
Post a Comment