ग्रामीण कृषी कार्यानुभव (RAWE) अंतर्गत बीज व्यवस्थापनावर ग्रामीण शेतकऱ्यांना मिळाले प्रत्यक्ष प्रशिक्षण.
ग्रामीण कृषी कार्यानुभव (RAWE) अंतर्गत बीज व्यवस्थापनावर ग्रामीण शेतकऱ्यांना मिळाले प्रत्यक्ष प्रशिक्षण (गोगाव, ता. आरमोरी, जि. गडचिरोली)
दीपक देशपांडे
डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला संलग्न कृषी महाविद्यालय, मुल-मरोडा येथील अंतिम वर्षातील बी.एस्सी. (कृषी) विद्यार्थ्यांनी ग्रामीण कृषी कार्यानुभव (RAWE) कार्यक्रमाअंतर्गत गोगाव गावात बीज उगवण व व्यवस्थापनावर आधारित एक प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण सत्र आयोजित केले. या कार्यक्रमाचा उद्देश शेतकऱ्यांना बियाणे पेरणीपूर्व शास्त्रशुद्ध तयारी, मृदा आरोग्य व्यवस्थापन, आणि उच्च प्रतीच्या बियाण्यांच्या निवडीचे महत्त्व प्रत्यक्ष उदाहरणांसह समजावणे होता.
प्रशिक्षणादरम्यान विद्यार्थ्यांनी बीज शुद्धता तपासणी, बीज प्रक्रिया (उदा. औषध उपचार), मातीतील pH आणि पोषण तत्त्वांचे संतुलन, तसेच उगवणीसाठी आवश्यक आर्द्रता व्यवस्थापन यासारख्या विषयांवर शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन केले. पेरणीपूर्व योग्य शास्त्रीय पद्धतींचा अवलंब केल्यास पीक उगम अधिक मजबूत होतो, ज्यामुळे अंतिम उत्पादनात लक्षणीय वाढ होते, हे विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष प्रयोगातून दाखवून दिले.
या उपक्रमात शेतकऱ्यांना हवामानाचा बीज उगवणीवर होणारा परिणाम, पेरणी खोलीचे महत्त्व, व मातीतील आर्द्रता टिकवून ठेवण्याच्या तंत्रांची माहिती देण्यात आली. विद्यार्थ्यांनी पारंपरिक व सुधारित वाणातील फरक स्पष्ट करताना बीज प्रमाणन प्रक्रियेविषयीही माहिती दिली.
या कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी महाविद्यालयातील पुढील मार्गदर्शक प्राध्यापकांचे महत्त्वपूर्ण सहकार्य लाभले:
🔹 सह अधिष्ठाता डॉ. व्ही. जी. अतकरे
🔹 कृषी संशोधन केंद्र, सोनापूरचे प्रभारी अधिकारी डॉ. युवराज खोब्रागडे
🔹 कृषीशास्त्र विषयतज्ज्ञ प्रा. मोहिनी पुणसे
🔹 कार्यक्रम अधिकारी डॉ. रमाकांत गजभिये
🔹 डॉ. अश्विनी गायधनी
या मार्गदर्शनामुळे विद्यार्थ्यांना शेतकऱ्यांशी थेट संवाद, पीक पूर्व नियोजन आणि प्रत्यक्ष समस्या सोडविण्याची सखोल संधी मिळाली.
या प्रात्यक्षिक सत्रात ओमप्रकाश वाकडे, राहुल चिखलोंढे, आयुष अंभोरे, विशाल तोंडफोडे, त्रिकोण रंदये, ग्रामस्थ कृषी सहाय्यक व गोगाव येथील अनेक शेतकऱ्यांनी सक्रिय सहभाग घेतला. संवादात्मक पद्धतीने राबवलेल्या या सत्रात शेतकऱ्यांनी स्वतःच्या अडचणी मांडल्या आणि त्यावर विद्यार्थ्यांनी व्यावहारिक उपाय सुचवले.
गावकऱ्यांनी विद्यार्थ्यांच्या या प्रयत्नाचे भरभरून कौतुक केले आणि असे कार्यक्रम नियमितपणे गावांमध्ये होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली, जेणेकरून शास्त्रीय कृषी तंत्रज्ञानाचा थेट लाभ ग्रामीण शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचू शकेल.
दीपक देशपांडे,✍️मुख्य संपादक
✍️Ddbatmi-m2M✍️

Comments
Post a Comment